HAKKIMIZDA

215K159 numaralı bu proje, TÜBİTAG SOBAG tarafından 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında desteklenmektedir. Projenin süresi 14 aydır. 15.01.2017 tarihinde başlayan proje 15.03.2018 tarihinde bitecektir.

Projenin amacı, (i) Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşayan kişilerin dijital beceri düzeylerini ölçmek ve (ii) bu beceriler ile politik katılım (çevrimiçi, çevrimdışı politik katılım ve sivil katılım) düzeyleri arasındaki ilişkiyi, politik sermaye ve sosyal medya aracılığıyla politik içeriğe maruz kalma aracı değişkenlerini de sürece dâhil ederek saptamaktır.

Günümüz enformasyon toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin (BİT) hayatın her alanında kullanılmaya başlamasıyla birlikte, BİT erişimi, becerisi ve kullanımındaki eşitsizlikler bir yandan toplumda hâlihazırda var olan eşitsizlikleri derinleştirirken bir yandan da bu eşitsizliklere yeni boyutlar eklemektedir. Eşitsiz BİT erişimi ve kullanımının ortaya çıkardığı sorunları açıklamak için dijital bölünme (sayısal uçurum, sayısal bölünme) kavramı kullanılmaktadır. Erişim sorununu çözmek görece kolay olsa da günümüzde dijital bölünmeyi esas belirleyen faktörler BİT becerilerinde ve kullanımındaki farklılıklardan kaynaklanmaktadır. Dolayısıyla güncel araştırmalar daha çok beceri ve kullanıma ilişkin eşitsizliklere odaklanmaktadır. Etkin BİT kullanımının ön koşulu dijital beceri sahipliğidir. Dijital bölünmenin dezavantajlı tarafında yer alanlar, toplumsal, ekonomik ve kamusal hayatın pek çok boyutundan dışlanmaktadır. Bu eşitsizlik yalnızca bireysel düzeyde değil ülkelerarası düzeyde de kendini göstermektedir. BİT’i etkin kullanan ülkeler uluslararası alanda rekabet gücünü önemli ölçüde artırmaktadır. Dijital uçurum günümüz enformasyon toplumunun aşması gereken en önemli custom essaywriting company sorunlarından biridir, beceri ise bu eşitsizliklerin temel belirleyicilerindendir. Bu nedenle bu konuları ele alan bir araştırma planlanmıştır. Dijital bölünme gelişmiş ülkeler için bile hala tam olarak çözüm üretilemeyen bir meseleyken, Türkiye’nin durumu, bu ülkelerle kıyaslandığında, oldukça geridedir. Temel BİT beceri yetersizliğinin dijital bölünmenin ana nedenlerinden biri olmasına rağmen (Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı, 2015) Türkiye’de bu becerileri ölçen bir saha araştırması bulunmamaktadır. Dijital bölünme sorununun çözümüne yönelik etkin politikaların belirlenebilmesi için beceri ölçüm endeksinin geliştirilmesi ve becerilerin sağlıklı bir şekilde ölçülmesi gerekliliği ortadadır (Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı, 2015). Bu araştırma, alandaki söz konusu boşluğu doldurmak için atılacak ilk adımlardan biri olma niteliği taşımaktadır. Bu, projenin en önemli özgün değerini oluşturmaktadır. BİT kullanımı, diğer pek çok alanda olduğu gibi, politika alanında da dönüşümlere yol açmış, bir yandan yeni katılım fırsatlarını beraberinde getirirken diğer yandan katılım eşitsizliğine yeni boyutlar eklemiştir. Dijital bölünme sorununun en önemli belirleyenlerinden biri olan becerilerin ölçülmesi ve bu becerilerin politik katılım ile olan ilişkisinin saptanması hem dijital becerilerin gündelik hayattaki somut etkilerini test etme hem de çağdaş politik katılımın sunduğu fırsatları ve riskleri ortaya koyma olanağı verecektir.

Günümüzde, dijital bölünmeyi teorileştirme çabaları, sosyolojinin toplumsal eşitsizlik üzerine ürettiği önemli birikimden yararlanma eğilimindedir. Sosyoloji alanında toplumsal eşitsizliği anlamak üzere ortaya çıkan üç ana perspektifin her biri –çatışma kuramı, kültürel perspektif, fonksiyonalist perspektif- toplumsal eşitsizliğin farklı ama birbiriyle yakından ilişkili dinamiklerinin anlaşılmasında ve buradan hareketle dijital bölünme sorununa çok katmanlı bir bakış üretilebilmesinde katkı sağlamaktadır. Bu bağlamda, araştırma, kuramsal olarak, interdisipliner bir perspektifle dijital bölünme sorununa yaklaşacaktır. Araştırmada, Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi’ni temsil eden 400 kişilik bir örneklem kullanılarak öncelikle van Deursen (2010) tarafından geliştirilen performans testleri aracılığıyla katılımcıların dijital beceri (operasyonel, formel, enformasyonel ve stratejik) düzeyleri ölçülecektir. Ardından, katılımcıların demografik özellikleri, politik sermaye, sosyal medya aracılığıyla politik içeriğe maruz kalma, politik katılım ve politik örgütlülük düzeyleri öz değerlendirmeye dayalı anket yöntemiyle saptanacaktır. Çalışma sonunda elde edilen verilerden yolsa çıkarak dijital beceri politik katılım arasındaki ilişki analiz edilecektir.

Dijital bölünme sorununu beceri düzeyinde ele alan ve beceri ile politik katılım arasındaki ilişkiyi analiz edecek olan bu araştırmanın, ekonomik, politik, toplumsal fırsatlara eşit katılım olanaklarının sağlanabilmesi ve sürdürülebilir bir kalkınmanın inşası için bölge bazlı, insan odaklı ve etkin politikaların üretilmesine katkı sunacak nitelikte bulgular ortaya koyması beklenmektedir.